Rokosz Zebrzydowskiego
Zygmunt III Waza nie potrafił zrozumieć i zaakceptować zasad, jakie panowały w sferach rządzących Rzeczpospolitą. Przez całe swe panowanie przejawiał silne tendencje do umocnienia swej władzy, można wręcz zaryzykować stwierdzenie, że pragnął wprowadzenia monarchii absolutnej. Stronnictwo dworskie w początkach XVII wieku rozpoczęło wdrażanie w życie planu, który miał zlikwidować wolną elekcję i wprowadzić monarchię dziedziczną, co ogromnie wzmocniłoby pozycję króla. Ponadto cały czas rościł sobie pretensje do tronu szwedzkiego, co było wbrew woli lwiej części szlachty polskiej, a także szwedzkiej, i co implikowało jedynie zaostrzenie kontaktów polsko-szwedzkich. Wobec takich działań króla, opozycja, przede wszystkim magnacka, zawiązała w 1606 roku rokosz, na którego czele stanął Mikołaj Zebrzydowski, pełniący wówczas funkcję wojewody krakowskiego. Wraz z Zebrzydowskim rokoszem kierowali: Janusz Radziwiłł, Jan Szczęsny Herburt i Stanisław Stadnicki. Rokosz zakończył się pozornym zwycięstwem króla - pozornym, bo Zygmunt Waza mimo rozgromienia militarnego rokoszan, zaprzysiągł ponownie Artykuły henrykowskie i zrezygnował z ukarania buntowników. Po rokoszu, który ostatecznie zakończył się w 1609 roku, Zygmunt Waza nie podejmował już więcej działań ukierunkowanych na wzmacnianie swej władzy.
